اسد الله معطوفى
23
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
غارهاى باستانى منطقه گرگان همانگونه كه ذكر گرديد ، انسانهاى پيش از تاريخ ، نخست يك دوره غارنشينى و جنگلزى را پشتسر نهادند . اتفاقا در همين دوران به جمعآورى ميوه درختان و نيز شكار حيوانات هم مىپرداختند . در آن هنگام هنوز عصر كشاورزى و توليد و ذخيره غذا آغاز نگشته بود . در ايران وجود غارهائى مثل پبده ، هميان ، سرسرخن ، ميرملاس و دوشه در كوههاى بختيارى ( لرستان ) ، و در شمال ايران غارهاى هوتو و كمربند در بهشهر مازندران ، و سرانجام غارهاى فراوان موجود در ناحيه گرگان تاريخى ( استان گلستان فعلى ) اين نظر را كه زمانى انسانهاى اين نواحى هم در غارها مىزيستند ، تائيد مىكنند . با استناد به نظريات مبتنى بر پژوهشهاى ميدانى تعدادى از غارپژوهان ، در استان مازندران و گلستان هم غارهائى وجود دارند كه متعلق به دورانهاى مختلف حيات بشر از جمله پارينهسنگى ، ميانه سنگى و نوسنگىاند . غارهاى مناطق كوهستانى هزار جريب ( از جنوب بهشهر به سوى گرگان ) ، غارهاى هوتو ، كمربند و گوميشان مازندران ( بهشهر و نكا ) كه دكتر كارلتون از دانشگاه فيلادلفيا در سالهاى 1941 تا 1952 بر روى آنها تحقيقات و گمانهزنىهائى انجام داد و آثارى از سفال و سنگ چخماق در آنها بدست آورد ، نشان داد كه زندگى غارنشينى اين مناطق شباهتهائى با غار « كيارم » منطقه گرگان داشتهاند . غار كيارم ( وسط دلدل ) كه در 6 كيلومترى شرق روستاى فرنگ واقع شده ، در تابستان سال 1342 خورشيدى توسط پروفسور مك برنى استاد دانشگاه كيمبريج انگليس همزمان با غارهاى ناحيه مازندران مورد شناسائى و تفحص قرار گرفت . به اعتقاد وى غار كيارم محل اسكان انسانهاى سه دوره پارينه سنگى ، ميانه سنگى و عصر آهن بوده است ، زيرا